95 proc. pijanych drogowych morderców ma więcej niż 0,5 promila. Tymczasem „trzeźwe poranki” łapią skacowanych

Ci, którzy po pijanemu niosą śmierć na polskich drogach, są zwykle bardzo pijani. Prawie wszyscy mają więcej niż 0,5 promila. Wypadki powodują głównie wieczorem i w nocy. Portal brd24.pl pierwszy raz dotarł do takich danych w Polsce. Pokazują, że prowadzone od lat 90. policyjne kontrole „trzeźwy poranek” są fikcją – to nie ludzie na kacu stanowią zagrożenie

Akcje „trzeźwy poranek” rozpoczęły się w policji w latach 90. Do dziś się to nie zmieniło. Funkcjonariusze organizują przesiewowe badania alkomatami na drogach w godzinach porannych, najczęściej w poniedziałki.

Z samych podsumowań tych akcji widać, że ich efektywność jest znikoma. Na przykład niedawno w powiecie radziejowskim przebadano 1022 kierujących – wszyscy byli trzeźwi, choć do działań zaangażowano nie tylko policjantów ruchu drogowego, ale także funkcjonariuszy prewencji i dzielnicowych. Tego samego dnia w powiecie nidzickim przeprowadzono dokładnie 1022 kontrole i ujawniono jedną osobę po alkoholu – był to rowerzysta z wynikiem 0,3 promila. Kilka miesięcy wcześniej w tym samym powiecie policjanci przebadali 1290 kierujących i ponownie ujawnili tylko jedną osobę – kierowcę ciężarówki z wynikiem 0,3 promila.

Policyjne zmasowane kontrole alkomatami nie są wycelowane w tych, którzy po alkoholu stanowią śmiertelne zagrożenie. Portal brd24.pl zdobył na to dowody – dane o sprawcach śmiertelnych wypadków, którzy doprowadzili do nich pod wpływem alkoholu. To zupełnie nie ci, którzy ledwie przekraczają próg wykroczenia – 0,2 promila. Czyli zupełnie nie ci, których najczęściej policja wyłapuje na „trzeźwych porankach”.

Dane pokazują, gdzie naprawdę zaczyna się śmiertelne zagrożenie

Portal brd24.pl dotarł do szczegółowych danych z Systemu Ewidencji Wypadków i Kolizji dotyczących kierujących pod działaniem alkoholu, którzy spowodowali wypadki ze skutkiem śmiertelnym w 2024 i 2025 r.

Te dane nie pozostawiają złudzeń – największym zagrożeniem są kierowcy mający dużą zawartość promili w swoich organizmach.

Największym problemem na polskich drogach nie są kierowcy znajdujący się w stanie po użyciu alkoholu. Śmiertelne wypadki powodują przede wszystkim kierowcy ciężko pijani.

W 2024 r. spośród 153 sprawców śmiertelnych wypadków prowadzących pod wpływem alkoholu tylko 7 osób, czyli około 5 proc., miało od 0,2 do 0,5 promila. Tymczasem aż 147 sprawców, czyli 95 proc., miało co najmniej 0,5 promila alkoholu we krwi.
Jeszcze bardziej wymowna jest średnia, bo przeciętne stężenie alkoholu u sprawcy śmiertelnego wypadku wynosiło aż 1,89 promila.

W 2025 r. obraz praktycznie się nie zmienił. Stan po użyciu alkoholu, czyli od 0,2 do 0,5 promila, stwierdzono u zaledwie 8 ze 122 sprawców, czyli około 7 proc. Tymczasem aż 114 sprawców, czyli 93 proc., miało co najmniej 0,5 promila. Niewielu jest zresztą także w grupie 0,5 – 1 promil. W 2025 r. było to zaledwie 13 sprawców. Zdecydowana większość pijanych drogowych morderców przekracza 1 promil.
Także w tym roku przeciętny poziom alkoholu u sprawców śmiertelnych wypadków był bardzo wysoki – średnia wyniosła 1,79 promila.

Wniosek? Kierowcy w stanie po użyciu alkoholu (0,2 – 0,5 promila) stanową margines wśród sprawców śmiertelnych wypadków po alkoholu. Zdecydowanie dominują kierowcy mocno pijani – w 2024 r. ponad 67 proc., a w 2025 r. ponad 61 proc. sprawców miało co najmniej 1,5 promila.

Skala upojenia części sprawców czasem jest wręcz szokująca. W 2024 r. rekordzista miał 4,8 promila alkoholu i został złapany o godzinie 22:00. Kolejny 4,28 promila – wykryty o godz. 21:00 – a kilku następnych przekraczało 3,5 promila, a do ich wykrycia doszło po godzinie 18:00.

Pijani nie zabijają w poniedziałek rano…

Dane za 2024 rok pokazują jasno, kiedy ryzyko śmiertelnego wypadku spowodowanego przez kierowcę po alkoholu jest w Polsce największe. Nie są to godziny porannych dojazdów do pracy. Najwięcej takich tragedii wydarza się wieczorami i nocą.

Spośród 157 takich wypadków aż 39 proc. wydarzyło się między godziną 20:00 a 3:59. Najgorszą pojedynczą godziną była 21:00-21:59 – tylko w ciągu tej jednej godziny doszło do 17 takich zdarzeń.

Dla porównania między godziną 5:00 a 9:59, czyli w czasie, w którym najczęściej kojarzymy policyjne „trzeźwe poranki”, doszło łącznie do 16 takich wypadków. To niewiele ponad 10 proc. wszystkich zdarzeń z tej grupy.

Jeszcze wyraźniej skalę zagrożenia powodowaną przez pijanych kierowców widać w rozkładzie na dni tygodnia. Najwięcej śmiertelnych wypadków powodowali w weekendy.

Miliony badań bez większego sensu

Skala badań trzeźwości w Polsce jest ogromna. W 2024 r. Policja raportowała, że przeprowadziła ponad 16 milionów badań trzeźwości i ujawniła 92 324 kierujących pod wpływem alkoholu. Rok później liczba kontroli wzrosła do aż do blisko 18 milionów. Przeprowadzono więc prawie dwa miliony więcej kontroli, a ujawniono więcej o 208 kierowców pod wpływem.

Jeśli policja w ciągu jednego roku wykonała prawie 1,9 mln więcej badań, a liczba ujawnionych kierujących po alkoholu praktycznie się nie zmieniła, to wniosek może być tylko jeden: badania są nieskuteczne.

To podejście portal brd24.pl krytykował od wielu lat. I niedawno zaczęło się zmieniać. Policja coraz częściej chwali się akcjami „Trzeźwy wieczór” czy „Trzeźwa dyskoteka”. Podczas jednej z takich akcji w województwie lubuskim funkcjonariusze rozpoczęli kontrole wieczorem i prowadzili je aż do późnych godzin nocnych. Efektem było złapanie 13 nietrzeźwych kierujących oraz 15 osób w stanie po użyciu alkoholu – łącznie 28 kierujących po alkoholu.

Konfiskata wycelowana idealnie

Gdy w Polsce wdrożono w tym roku konfiskatę pojazdów pijanym kierowcom, wiele osób zastanawiało się, dlaczego jej próg wyznaczono na 1,5 promila. Dlaczego dopiero od takiej zawartości alkoholu w organizmie pojazdy przepadają?

W obliczu danych o wypadkach powodowanych przez pijanych kierowców taki próg wydaje się jednak idealnie dobrany. Skoro ponad połowa pijanych drogowych morderców wydmuchuje po wypadku co najmniej 1,5 promila, to konfiskata trafiła właśnie w nich.

Wstępne dane po wprowadzeniu konfiskaty samochodów wskazywały, że liczba śmiertelnych wypadków z udziałem pijanych kierowców spadła o 30 proc.

Teraz pozostaje do wykonania jeszcze trudny ruch dla Komendanta Głównego Policji. Po 30 latach trzeba przyznać, że akcje „trzeźwy poranek” to marnotrawienie zasobów policji. Nie należy oczywiście z nich całkowicie rezygnować. Od czasu do czasu można zbadać kierowców także w poniedziałek rano. Jednak szeregi funkcjonariuszy z alkomatami muszą ruszyć na wojnę z pijanymi mordercami za kółkiem w weekendy wieczorami i w nocy. Bo chyba chodzi nam w Polsce nie o to, aby odnotować 18 milionów dmuchnięć w alkomaty rocznie, tylko jak najwięcej pijanych wyłapanych na drogach?

Andrzej Łapa