Społeczeństwo
Teoria w aplikacji, jazda z rodzicem. Niemcy reformują prawo jazdy
Opublikowano
2 godziny temu-
przez
luzW czasie, gdy Polska próbuje zmienić system szkolenia i egzaminowania kierowców oparty na myśli sięgającej PRL, Niemcy wdrażają własną reformę. Kursanci nie będą musieli chodzić na zajęcia teoretyczne, a jeździć będą mogli też z bliską osobą. Dopuszczalne będzie szkolenie na symulatorach

W Polsce trwają debaty nad projektem zmiany prawa dotyczącego kształcenia kierowców. Po raz pierwszy w ogóle zapisany zostać ma cel kształcenia, pytania mają być układane wreszcie przez specjalistów i kształtować postawę kierowców.
Niemcy od lat mają lepszy system, w którym przygotowują ludzi do jazdy po drogach – zawiera m.in. obowiązkową część jazd podczas kursu w warunkach specjalnych (noc, jazda autostradą). Zdawalność podczas pierwszego podejścia do egzaminu na auto osobowe jest ponad dwa razy wyższa niż w Polsce i sięga 70 proc.
Jednak Niemcy właśnie po raz kolejny reformują swój system. Powodem jest… zbyt duży koszt dla obywatela. Według danych rządu federalnego prawo jazdy kosztuje w Niemczech średnio ok. 3400 euro. Ta cena ma się obniżyć dzięki m.in. cyfryzacji części procesu szkolenia, ale – co ważne – przy zachowaniu jakości szkolenia. Innymi słowy: Niemcy chcą szkolić taniej, ale nie gorzej.
20 listopada Bundesrat zgodził się na ustawę zmieniającą ustawę o instruktorach nauki jazdy (Fahrlehrergesetz) i inne przepisy o ruchu drogowym – poinformował rząd federalny. Bundestag przyjął ją 5 listopada. To pierwsza część reformy.
Drugą jest rozporządzenie o modernizacji szkolenia w szkołach jazdy, które rząd przyjął 10 czerwca. Bundesrat zajmie się nim na jednym z najbliższych posiedzeń.
Co się ma zmienić w Niemczech
Teoria bez obowiązku obecności. Wiedzę teoretyczną będzie można zdobywać w całości cyfrowo, np. przez aplikację. Szkoła jazdy sama zdecyduje, czy i w jakiej formie prowadzi zajęcia teoretyczne. Nie będzie musiała mieć sali wykładowej.
To pomysł, który w Polsce nieformalnie działa od lat. Wprawdzie Ośrodki Szkolenia Kierowców nad Wisłą wciąż muszą wykazywać w dokumentach, że mają sale wykładowe, ale w praktyce najczęściej przekazują kursantom materiały do samodzielnej nauki, albo prowadzą wykłady online).
Prostszy egzamin teoretyczny. Uproszczony zostanie system oceniania, a katalog pytań będzie mniejszy. Największy nacisk ma być na pytania o bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Ten pomysł jest częściowo tożsamy z trwającą właśnie reformą w Polsce. U nas także katalog pytań ma zostać zawężony do ok. 1500 – z obecnych ok. 3,5 tys. W pytaniach także większy nacisk ma zostać położony na kształtowanie bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Jazdy szczególne. Dziś na prawo jazdy kat. B obowiązkowych jest 12 jazd szczególnych. Ustawa nie określi już ich liczby – ustali ją instruktor indywidualnie dla kursanta. Jazdy poza miastem, autostradą i po zmroku pozostaną obowiązkowe.
To pomysł, który w Polsce w praktyce nie funkcjonuje w ogóle. Młodzi polscy kierowcy przechodzą kurs, a także egzamin, nawet wtedy, gdy nigdy nie mieli zajęć w nocy, w deszczu czy na drodze szybkiego ruchu. Reforma przygotowana przez Ministerstwo Infrastruktury nie zakłada, niestety, zmiany tego stanu rzeczy.
Nauka z bliską osobą. Kursant będzie mógł ćwiczyć jazdę pod nadzorem bliskiej osoby, uzupełniając szkolenie w szkole jazdy. Według rządu warunkiem jest zdany egzamin teoretyczny i wcześniejsza jazda z instruktorem. Według serwisu BSAktuell kursant musi mieć za sobą co najmniej 6 lekcji jazdy, a instruktor ma wcześniej przeszkolić zarówno kursanta, jak i osobę towarzyszącą. Szczegóły określi rozporządzenie, a nowa forma zostanie najpierw przetestowana.
To pomysł, który w innym stylu wprowadzono niedawno w Polsce wobec dopuszczenia 17-latków do egzaminów na prawo jazdy. W Polsce najmłodsi kandydaci na kierowców nie mogą zdobywać doświadczenia z opiekunem przed egzaminem na prawo jazdy, zdobywają je obowiązkowo prowadząc auto wyłącznie pod nadzorem opiekuna do ukończenia 18. roku życia.
W Polsce nie zobowiązano w żadnym stopniu opiekunów 17-latków w samochodzie, by sami przeszli choć krótkie szkolenie przypominające im zasady w ruchu drogowym czy wskazujące, jak szkolić młodego podopiecznego na drodze m.in. jak korygować jego błędy i jak mu je tłumaczyć.
Symulatory. Ćwiczenia na symulatorze jazdy będą co do zasady dopuszczone. Według niemieckiej prasy rozporządzenie dopuści przeniesienie część nauki odbywającej się do tej pory w aucie do kontrolowanego środowiska. Chodzi głównie o obsługę auta, ruszanie i zmianę biegów.
Takiego pomysłu w Polsce nikt nie proponował. Zaproponowano w nadchodzących zmianach możliwość szkolenia z sytuacji postrzegania ryzyka (bo do takiej części egzaminu teoretycznego zmusza kraje członkowskie Unia Europejska) w symulatorach.
Mniej biurokracji. Instruktorzy będą mieli mniej obowiązków dokumentacyjnych, a szkoły jazdy – mniej sztywnych wymogów organizacyjnych.
Polska reforma nie zakłada biurokratycznych ułatwień dla Ośrodków Nauki Jazdy i instruktorów.
Przejrzystość cen. Ceny i wskaźniki zdawalności wszystkich szkół jazdy mają być publikowane w centralnej bazie danych o mobilności Mobilithek, by kursanci i rodzice mogli porównać ich jakość.
W Polsce WORD-y publikują własne zestawienia zdawalności ośrodków nauki jazdy. Nie jest to jednak jednolita publiczna baza. Nie zawiera też cen kursów.
Od kiedy i gdzie
Ustawa musi jeszcze zostać podpisana i ogłoszona w Dzienniku Ustaw Federacji. Według serwisu BSAktuell większość przepisów wejdzie w życie 1 lipca 2027 r.
Rząd federalny podaje, że każdy kraj związkowy sam zdecyduje, czy dopuści naukę jazdy z bliską osobą. Serwis Tagesspiegel Background informuje jednak, że Bundestag zmienił tę zasadę na tzw. opt-out: nauka ma obowiązywać we wszystkich krajach, chyba że któryś się z niej wypisze.
Łukasz Zboralski
ŹRÓDŁA: Bundesregierung, BSAktuell, Tagesspiegel Background



